काठमाडौँ:अंग्रेजी वर्ष सन् २०२५ विश्व क्रिकेटका लागि रोमाञ्चक रह्यो। च्याम्पियन ट्रफी, महिला एकदिवसीय विश्वकप र वर्ल्ड टेस्ट च्याम्पियनसिप जस्ता ठूला प्रतियोगिताले वर्षभर क्रिकेटप्रेमीको ध्यान खिचिरह्यो। ती प्रतियोगितामा केही टोलीले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै उपाधि उचाल्दा विश्व क्रिकेटले नयाँ उचाइ छोयो।

यही वर्ष नेपाली क्रिकेटका लागि पनि सम्झनालायक बन्यो। अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा ऐतिहासिक सफलता हात पार्दै नेपालले क्रिकेट संसारको ध्यान आफूतर्फ तान्न सफल रह्यो। पुरुष टिमदेखि महिला तथा उमेर समूहसम्मका टोलीले उपलब्धि र चुनौती दुवै अनुभव गरे।

लगातार दोस्रो पटक टी–२० विश्वकपमा नेपाल

नेपाली पुरुष क्रिकेट टोलीले सन् २०२६ मा भारत र श्रीलंकामा संयुक्त रूपमा आयोजना हुने आईसीसी टी–२० विश्वकपमा स्थान सुरक्षित गरेको छ। यो नेपालका लागि लगातार दोस्रो तथा समग्रमा तेस्रो पटकको विश्वकप छनोट हो।

ओमानमा सम्पन्न एसिया तथा ईएपी छनोट प्रतियोगितामा अपराजित रहँदै नेपालले शीर्ष स्थान हासिल गर्‍यो। पाँचै खेलमा जित निकाल्दै नेपालले विश्वकप टिकट मात्र होइन, छनोट प्रतियोगिताको उपाधि समेत आफ्नो नाममा लेखायो। यसअघि पनि नेपाल २०२४ मा अमेरिका र वेस्ट इन्डिजमा आयोजित टी–२० विश्वकपमा सहभागी भएको थियो।

पहिलो पटक टेस्ट राष्ट्रविरुद्ध ऐतिहासिक सिरिज जित

सन् २०२५ नेपाली क्रिकेट इतिहासमा विशेष बन्नुको अर्को कारण हो—टेस्ट राष्ट्रविरुद्ध पहिलो पटक टी–२० अन्तर्राष्ट्रिय सिरिज जित। नेपालले शक्तिशाली वेस्ट इन्डिजलाई तीन खेलको सिरिजमा २–१ ले पराजित गर्दै ठूलो उपलब्धि हासिल गर्‍यो।

यूएईमा भएको सिरिजमा नेपालले पहिलो खेल १९ रन र दोस्रो खेल ९० रनको फराकिलो अन्तरले जित्यो। तेस्रो खेलमा पराजित भए पनि समग्र सिरिज जितले नेपाली टोलीको आत्मविश्वासलाई नयाँ उचाइ दियो। यही सफलतापछि आगामी टी–२० विश्वकपमा पनि नेपाल र वेस्ट इन्डिज एउटै समूहमा आमनेसामने हुनेछन्।

महिला क्रिकेटको ऐतिहासिक फड्को

यो वर्ष नेपाली महिला क्रिकेटका लागि पनि ऐतिहासिक रह्यो। नेपाल पहिलो पटक आईसीसी महिला टी–२० विश्वकप ग्लोबल क्वालिफायरमा प्रवेश गर्न सफल भयो। एसिया छनोटको निर्णायक खेलमा यूएईलाई पराजित गर्दै नेपाली महिला टोलीले इतिहास रच्यो।

अब जनवरी १४ देखि काठमाडौंमा हुने ग्लोबल क्वालिफायरमा १० राष्ट्र सहभागी हुनेछन्। त्यसमध्ये शीर्ष चारभित्र स्थान बनाउन सके नेपालले सन् २०२६ मा इंग्ल्याण्डमा आयोजना हुने महिला टी–२० विश्वकपमा स्थान बनाउनेछ।

यू–१९ महिला टोलीको विश्वकप यात्रा

सन् २०२५ नेपाली यू–१९ महिला क्रिकेट टोलीका लागि पनि स्मरणीय रह्यो। पहिलो पटक टी–२० विश्वकपमा छनोट हुँदै नेपालले नयाँ इतिहास बनायो। यूएईमा भएको एसिया छनोटमा घरेलु टोलीलाई हराउँदै नेपालले विश्वकप यात्रा तय गरेको थियो।

यद्यपि विश्वकपमा अपेक्षित प्रदर्शन गर्न नसके पनि सहभागिताले नेपाली महिला क्रिकेटको भविष्य उज्यालो देखाएको छ।

विश्वकप लिग–२ मा निराशा

उपलब्धिका बीच सन् २०२५ मा केही निराशाजनक पाटो पनि देखियो। आईसीसी विश्वकप लिग–२ अन्तर्गत नेपाली पुरुष टोलीले अपेक्षाअनुसार प्रदर्शन गर्न सकेन। वर्षभर खेलेका आठ खेलमध्ये नेपालले पाँचमा हार र तीनमा मात्र जित निकाल्यो।

विशेषगरी यूएईमा भएको पछिल्लो सिरिजमा जितविहीन रहनु चिन्ताको विषय बन्यो। अब नेपालले यी कमजोरी सच्याउँदै सन् २०२६ लाई मजबुत रूपमा सामना गर्ने तयारी गर्नुपर्ने देखिन्छ।

यू–१९ पुरुष टोलीको कमजोर प्रदर्शन

उमेर समूहको पुरुष टोलीका लागि पनि वर्ष चुनौतीपूर्ण रह्यो। डिसेम्बरमा भएको यू–१९ एसिया कपमा छनोट भए पनि नेपाल प्रतियोगितामा एक खेल पनि जित्न सकेन। तीनै खेलमा हार बेहोर्दा टोलीको प्रदर्शन प्रश्नचिन्ह बनेको छ।

टेस्ट राष्ट्रविरुद्ध लगातार कमजोर नतिजा नेपाली क्रिकेटका लागि दीर्घकालीन चिन्ताको विषय हो। यसतर्फ नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) ले समयमै ठोस योजना र संरचनात्मक सुधारमा ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ।

निष्कर्ष

समग्रमा, सन् २०२५ नेपाली क्रिकेटका लागि उपलब्धि, आशा र चुनौती मिसिएको वर्ष रह्यो। विश्वकप छनोट, टेस्ट राष्ट्रविरुद्धको सिरिज जित र महिला क्रिकेटको उचाइले नेपाली क्रिकेटलाई नयाँ पहिचान दिलायो। अब यी सफलतालाई निरन्तरता दिँदै कमजोरी सुधार गर्नु नै आगामी वर्षको मुख्य लक्ष्य हुनेछ।